Biomarkery nowotworowe

Technologie, które uskuteczniły diagnostykę chorób nowotworowych

Biomarkery nowotworowe

Biomarkery nowotworowe to specyficzne substancje, które znajdziemy  we krwi, moczu i tkankach każdego człowieka. Biomarkery nowotworowe zaobserwujemy zarówno w komórkach nowotworowych, jak i w tych zdrowych. Dopiero szczegółowe badanie określające ich rodzaj i stężenie może umożliwić postawienie diagnozy, określenie ryzyka czy monitorowanie skuteczności leczenia pacjenta.

Biomarkery nowotworowe w większości nie są specyficzne dla określonego typu nowotworu. Schorzenia łagodne odróżniamy od złośliwych na podstawie zmian  ilościowych, oznacza to, że w przypadku pacjentów z nowotworami nabłonkowymi wystąpią znacznie wyższe poziomy wybranych biomarkerów niż u pacjentów, u których nowotwory złośliwe nie są obecne.

Przykłady powszechnie znanych biomarkerów:

PSA
powiązany z rakiem prostaty

CA 15.3
powiązany z rakiem piersi

CA 125 i HE4
powiązane z rakiem jajnika

CEA i CA 19,9
powiązane z różnymi nowotworami przewodu pokarmowego (rakiem jelita grubego, rakiem żołądka i rakiem trzustki)

NSE i ProGRP
powiązane z rakiem płuca

Eliminacja czynników wpływających na wynik

Istnieją różnorodne czynniki, które mogą wpłynąć na precyzyjność markerów nowotworowych, zwiększając ich stężenie przy braku występowania nowotworów złośliwych. Jednym z głównych powodów są interferencje w postaci łagodnych schorzeń.

W celu ograniczenia wyników fałszywie dodatnich w testach wykorzystujących biomarkery nowotworowe Komisja ds. Biomarkerów Nowotworowych przy Hiszpańskim Towarzystwie Biochemii Klinicznej i Patologii Molekularnej ustaliła Kryteria barcelońskie , czyli 4 kryteria pomagające trafnie rozróżnić i ocenić otrzymane wyniki testów:

Czytaj więcej na temat kryteriów barcelońskich >>

Pomiary statystyczne w testach diagnostycznych

Rutynowe korzystanie z markerów nowotworowych wiąże się niestety z innymi problemami, są nimi przede wszystkim:

  • niska czułość we wczesnym stadium rozwoju choroby,
  • brak markerów specyficznych dla poszczególnych nowotworów złośliwych.

Okazało się jednak, że znacznie lepsze rezultaty, zwłaszcza w zaawansowanym stadium choroby, przynosi połączenie co najmniej dwóch markerów nowotworowych.

Rewolucyjne rozwiązanie w diagnostyce wykorzystującej biomarkery nowotworowe

To właśnie dlatego algorytm MBDAA (Multi-Biomarker Disease Activity Algorithm) określający aktywność choroby na podstawie panelu biomarkerów uwzględnia:

połączenie kilku markerów nowotworowych

włączenie do równania informacji zawartych w karcie pacjenta

wykorzystanie złożonych algorytmów z wieloma zmiennymi

W efekcie testy z serii Onco Dx, wykorzystujące algorytm MBDAA charakteryzują się bardzo wysoką czułością i swoistością.

Obie zmienne są ściśle ze sobą powiązane i dają wyobrażenie o precyzyjności testu.

Czułość testu, który poprawnie określa wszystkie wyniki prawdziwie dodatnie jako dodatnie, ale ma wiele wyników fałszywie ujemnych, będzie wynosiła 100%, jednak jego swoistość będzie niska.

Czułość

  • Czułość mierzy na przykład liczbę guzów złośliwych poprawnie określonych jako złośliwe
  • Wysoka czułość oznacza mniejszą liczbę nowotworów złośliwych uznanych za łagodne

Swoistość

  • Swoistość mierzy liczbę guzów łagodnych poprawnie określonych jako łagodne
  • Wysoka swoistość oznacza mniejszą liczbę guzów łagodnych uznanych za złośliwe

Czułość testu

* – w przypadku testu OncoLUNG Dx – Płuca
Czułość testu diagnostycznego stanowi procent poprawnie określonych wyników prawdziwie dodatnich

Swoistość

* – w przypadku testu OncoLUNG Dx – Płuca
Swoistość testu diagnostycznego określa odsetek poprawnie sklasyfikowanych wyników prawdziwie ujemnych

PPV i NPV

Innymi wskaźnikami pomagającymi określić precyzyjność testów diagnostycznych są:

Wartość predykcyjna dodatnia (PPV)

to liczba wyników prawdziwie dodatnich, poprawnie określona wśród wszystkich wyników dodatnich. Wartość PPV testu z wieloma wynikami fałszywie dodatnimi będzie niska.

Wartość predykcyjna ujemna (NPV)

to liczba wyników prawdziwie ujemnych, poprawnie określona wśród wszystkich wyników ujemnych. Wysoka wartość NPV oznacza, że bardzo mało spośród wyników prawdziwie dodatnich określono niepoprawnie jako ujemne.

Krzywa ROC

Wszystkie powyższe wartości można przedstawić wspólnie na wykresie znanym pod nazwą krzywej charakterystyki odbiorcy ROC, gdzie lepsze wyniki wyrażane są krzywymi zbliżającymi się do lewego górnego rogu wykresu (punktu, w którym czułość i swoistość osiągają 100%).

Zobacz krzywe charakterystyki ROC dla dostępnych testów z serii Onco DX:

OncoCUP Dx – Ognisko pierwotne

OncoLUNG Dx – Płuca

 

OncoOVARIAN Dx – Jajniki

 

Poznaj dostępne testy z serii Onco DX

Testy ułatwiające skuteczną diagnozę i leczenie pacjentów onkologicznych:

OncoLUNG Dx – Płuca

(diagnostyka nowotworu złośliwego
płuca)

Czytaj więcej

OncoOVARIAN Dx – Jajniki

(diagnostyka nowotworu złośliwego
jajnika)

Czytaj więcej

OncoCUP Dx- Ognisko pierwotne

(diagnostyka nowotworu o nieznanym
umiejscowieniu pierwotnym – CUP)

Czytaj więcej

Poznaj technologie wykorzystywane
w precyzyjnej diagnostyce nowotworów

Co decyduje o wysokiej skuteczności testów Onco Dx:

Model szybkiego rozwoju algorytmów – RALD

Kryteria Barcelońskie

Iteratywny niezależny agent internetowy – IIAA