Warto wiedzieć więcej

Nowotwór jajnika - profilaktyka,
rokowanie, diagnostyka

Nowotwór jajnika w pierwszych fazach może przebiegać zupełnie bezobjawowo. W późniejszych stadiach rozwoju choroby pacjentki skarżą się dolegliwości ze strony układu rozrodczego lub przewodu pokarmowego, jak wzdęcia czy uczucie pełności. Niestety są to objawy często bagatelizowane lub kwalifikowane przez pacjentki jako niegroźne, co sprawia, że nowotwór jajnika w większości wypadków diagnozowany jest w zaawansowanym stadium, kiedy występują już przerzuty, a szanse na wyzdrowienie znacząco maleją.

Do chwili obecnej nie dysponowaliśmy skutecznym badaniem pozwalającym wykryć nowotwór złośliwy jajnika w jego wczesnej i objawowo niespecyficznej fazie. Szeroko stosowaną metodą kontroli jest USG jajników, które jednak nie pozwala na określenie charakteru istniejącej zmiany, a te w większości wypadków okazują się niezłośliwe i niewymagające leczenia operacyjnego. Rozwiązaniem mogącym znacząco poprawić sytuację pacjentek jest test OncoOVARIAN Dx – Jajniki opracowany przez firmę Bioprognos.

OncoOVARIAN Dx – Jajniki to test umożliwiający skuteczną diagnostykę nowotworu jajnika już na poziomie komórkowym. Jako jedyne, dostępne narzędzie diagnostyczne wykrywa wyłącznie zmiany o charakterze złośliwym, co pozwala zaoszczędzić stresu i zbędnych operacji diagnozowanym pacjentkom.

Zobacz porównanie dostępnych metod diagnostycznych

Statystyki, które warto zmieniać

Czy wiesz, że…

W skali globalnej nowotwór złośliwy jajnika jest trzecim pod względem częstości występowania nowotworem narządów rodnych kobiet (po raku szyjki macicy i trzonu macicy).

Nowotwory jajnika odpowiedzialne są za większą liczbę zgonów, niż którykolwiek inny nowotwór ginekologiczny, stanowiąc ósmy najczęściej spotykany nowotwór złośliwy (wg. Raportu SEER 18).

Wg danych PTOK (Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej) 
w Polsce w 2011 roku na nowotwory jajnika zachorowało 3587 pacjentek. Nowotwór jajnika był wówczas piątą pod względem częstości przyczyną zgonów (2547) u kobiet.

Rodzaje raka jajnika

Istnieją trzy typy raka jajnika, sklasyfikowane według rodzaju komórek, 
z których powstaje nowotwór.

Zgodnie z klasyfikacją WHO World Health Organization – Światowej Organizacji Zdrowia, rozróżniamy:

Nowotwory pochodzenia nabłonkowego: guzy występujące w nabłonku – tkance powierzchniowej jajnika. Rodzaj ten stanowi około 90% przypadków raka jajnika. Ryzyko zachorowania na raka jajnika pochodzenia nabłonkowego wzrasta wraz z wiekiem 
i dotyczy głównie kobiet po 60. roku życia, 
ale może wystąpić w każdym momencie życia. Istnieje kilka różnych rodzajów raka jajnika pochodzenia nabłonkowego:

  • Urowicze
  • Śluzowe
  • Endometrioidalne
  • Jasnokomórkowe
  • Z nabłonka przejściowego (guzy Brennera)

Nowotwory zarodkowe: guzy powstające z komórek produkujących komórki jajowe, znajdujących się w jajnikach. Rak jajnika tego typu może wystąpić u kobiet w każdym wieku, ale najczęściej dotyczy on nastolatek i młodych dorosłych poniżej 30. roku życia. Około 5% przypadków raka jajnika to guzy zarodkowe. Istnieje kilka różnych rodzajów zarodkowego raka jajnika:

  • Rozrodczak (dysgerminoma)
  • Nowotwór z pęcherzyka żółtkowego (EST, endodermal sinus tumor)
  • Rak zarodkowy (carcinoma embryonale)
  • Nabłoniak kosmówkowy (choriocarcinoma)
  • Potworniak (teratoma)
  • Guzy germinalne mieszane (neoplasma malignom germinale mix tum ovarii)

Guzy sznurów płciowych i podścieliska: guzy powstające w tkance łącznej spajającej jajnik i produkujące żeńskie hormony płciowe – estrogen i progesteron. Guzy sznurów płciowych i podścieliska występują relatywnie rzadko i stanowią około 1% wszystkich przypadków raka jajnika. Do tego typu nowotworów zaliczamy:

  • Ziarniszczak (folliculoma; ang. granulosa cell tumor)
  • Grupa włókniako-otoczkowiaków (thecoma, fibrothecoma, fibroma)
  • Guzy z komórek Sertolego i Leydiga (androblastoma)
  • Guz z komórek lipidowych

Czynniki ryzyka

Co wpływa na rozwój nowotworów
jajnika?

Szereg czynników może zwiększyć ryzyko wystąpienia nowotworu jajnika. Niektóre z tych czynników można kontrolować, np. poprzez rezygnację z palenia tytoniu natomiast na inne pacjentka nie ma wpływu, jak np. obciążenia genetyczne, choroby występujące w rodzinie.

Czynniki zwiększające ryzyko zachorowania na raka jajnika:

  • Wiek
  • Otyłość
  • Przeszłość położniczą (im więcej ciąż tym niższe ryzyko zachorowania)
  • Antykoncepcja (obniża prawdopodobieństwo rozwoju)
  • Operacje ginekologiczne
  • Farmakologiczne leczenie niepłodności
  • Androgeny (wzrost poziomu w organizmie)
  • Terapia estrogenowa i terapia hormonalna
  • Występowanie raka jajnika, raka piersi lub raka jelita grubego w rodzinie
  • Zespoły nowotworowe w rodzinie
  • Dziedziczny zespół rak piersi–rak jajnika
  • Zespół guzów hamartomatycznych związany z mutacjami PTEN
  • Dziedziczny rak jelita grubego niezwiązany z polipowatością
  • Zespół Peutza-Jeghersa
  • Polipowatość związaną z MUTYH
  • Raka piersi w wywiadzie

Jesteś w grupie ryzyka?

Sprawdź nieinwazyjny test OncoOVARIAN Dx – Jajniki
umożliwiający diagnozę nowotworu zanim
wystąpią pierwsze objawy

Poznaj test OncoOVARIAN Dx - Jajniki

Objawy nowotworu

Jak rozpoznać nowotwór jajnika?

U większości kobiet chorujących na raka jajnika występują objawy, które często są niejednoznaczne i mogą być utożsamiane z innymi, mniej poważnymi procesami, jak: niestrawność, przyrost masy ciała oraz skutkami starzenia się, co sprawia, że postawienie właściwej diagnozy jest niezwykle trudne.

Na rozwój nowotworu jajnika może wskazywać wiele niespecyficznych objawów. Ich wystąpienie jest bardziej prawdopodobne, jeżeli nowotwór rozprzestrzenił się poza jajniki. Niemniej jednak oznaki mogą być również zauważalne we wczesnym stadium zaawansowania choroby. Najczęściej spotykane objawy obejmują:

  • Wzdęcia
  • Ból miednicy lub jamy brzusznej
  • Trudności w jedzeniu lub szybkie uczucie sytości
  • Objawy ze strony układu moczowego, takie jak parcie naglące lub częstomocz
    Uczucie zmęczenia
  • Rozstrój żołądka
  • Ból pleców
  • Ból podczas stosunku
  • Zaparcia
  • Zaburzenia cyklu miesiączkowego
  • Obrzęk jamy brzusznej przy jednoczesnej utracie masy ciała

Jeśli obserwujesz u siebie jakiekolwiek niepokojące objawy,
skonsultuj się z lekarzem i zadbaj o jak najszybsze postawienie diagnozy.

Stadia rozwoju choroby

Wcześnie wykryty nowotwór
jajnika to szansa na szybki powrót
do zdrowia

Wczesne wykrycie raka jajnika, jak w przypadku każdego nowotworu, jest kluczowe. Postawienie prawidłowej diagnozy we wczesnym stadium, przed rozrośnięciem lub rozprzestrzenieniem się zmian nowotworowych, znacznie zwiększa szanse na skuteczne leczenie i na całkowity powrót pacjentki do zdrowia. W przypadku diagnozy na etapie występowania przerzutów leczenie staje się trudniejsze, a ogólne szanse pacjentki na przeżycie maleją.

I stadium

Nowotwór bez przerzutów,
zajmuje jeden lub oba jajniki

II stadium

Nowotwór rozprzestrzenia się w obrębie miednicy

III stadium

Przerzuty pojawiają się
w obrębie całej jamy
brzusznej

IV stadium

Przerzuty są obecne
w odległych narządach

Poznaj test OncoOVARIAN Dx - Jajniki,

który wykrywa nowotwór w najwcześniejszym etapie rozwoju choroby

Czytaj więcej

Rokowanie

Wczesna diagnoza to większe
szanse na całkowite wyleczenie

Przeżywalność w przypadku raka jajnika jest silnie związana ze stopniem zaawansowania nowotworu. Niestety często diagnoza stawiana jest bardzo późno. Aż 75% pacjentek zgłasza się do lekarza w zaawansowanym stadium choroby – III lub IV – nie odnotowując wcześniej żadnych charakterystycznych objawów choroby.

W procesie leczenia, po wykryciu zmiany, konieczne jest usunięcie podejrzanych guzów, które w większości przypadków nie mają jednak charakteru złośliwego, każdego roku tylko w Stanach Zjednoczonych usuwa się 200–300 tysięcy podejrzanych guzów jajnika. Większość z nich wcale nie wymaga operacji. Skuteczna diagnoza na wczesnym etapie, umożliwiająca określenie charakteru zmiany, znacząco zwiększy szanse pacjentek na powrót do zdrowia lub ich całkowite wyleczenie.

Wskaźnik 5-letniego przeżycia w początkowych stadiach rozwoju choroby

I stadium

U pacjentek zdiagnozowanych w I stadium nowotworu wskaźnik przeżycia jest najwyższy i wynosi 95%.

II stadium

Przeżywalność u pacjentek zdiagnozowanych w II stadium choroby spada, wskaźnik 5-letniego przeżycia wynosi 65%

Nie czekaj na wystąpienie pierwszych objawów. Pamiętaj o cyklicznych badaniach kontrolnych, takich jak kompleksowe badania ginekologiczne oraz badania USG jajników.

Pamiętaj, że zmiana w jajniku nie musi świadczyć o chorobie nowotworowej, niezbędna jest dalsza diagnostyka. W wykryciu guzów o charakterze złośliwym pomoże test OncoOVARIAN Dx – Jajniki

Skuteczne metody diagnostyczne

Narzędzia pomocne we wczesnym
wykrywaniu nowotworu
złośliwego jajnika

Aktualnie proces diagnozy w przypadku podejrzenia obecności patologicznych zmian w jajniku zaczyna się od badania palpacyjnego.

Badanie wykazuje powiększony jajnik lub płyn w jamie brzusznej (wodobrzusze)

Przeprowadzane są dalsze procedury diagnostyczne, takie jak ultrasonografia, tomografia komputerowa, pozytonowa tomografia emisyjna lub rezonans magnetyczny.

Nowoczesne metody diagnostyczne

Do tej pory w zakresie oznaczania markerów nowotworowych 
w diagnostyce nowotworów jajnika wykorzystywano między innymi marker nowotworowy CA 125. Charakteryzuje się on jednak niską czułością 
w początkowym stadium zaawansowania choroby, a w przypadku kobiet przed menopauzą obserwowano wysoki odsetek wyników fałszywie dodatnich. Wyższą swoistość na wczesnym etapie choroby osiągano 
w badaniach wykorzystujących oznaczanie „nowatorskiego” markera nowotworowego – HE4.

ROMA

Z połączenia wartości markerów CA 125 i HE4 oraz stadia menopauzy pacjentek powstał algorytm ROMA (algorytm obliczania ryzyka zachorowania na raka jajnika) o 3 zmiennych 
i niskiej złożoności, pomagający dziś lekarzom w diagnozowaniu raka jajnika.

Wady

nie uwzględnia wyników badania ultrasonograficznego lub wieku pacjentki

RMI

Rozpoznawanie choroby na wczesnym etapie poprzez łączenie wartości markera CA 125 i cech charakterystycznych guza jajnika widocznych w badaniu ultrasonograficznym, co doprowadziło do opracowania programu RMI (indeksu ryzyka wystąpienia choroby nowotworowej dla raka jajnika).

Wady

nie wykorzystuje najlepszego dostępnego obecnie markera raka jajnika (HE4)

Oba te algorytmy są przydatne podczas diagnozowania guzów jamy brzusznej oraz monitorowania skuteczności terapii. Niemniej jednak możliwe jest dalsze udoskonalanie tych rozwiązań.

Algorytm MBDAA

Uwzględnienie oznaczeń markerów nowotworowych oraz wielu innych istotnych zmiennych, powiązanych z chorobą zaowocowało powstaniem najskuteczniejszego algorytmu – MBDAA, opracowanego przez hiszpańską firmę Bioprognos. Algorytm stanowiący podstawę testu OncoOVARIAN Dx – Jajniki sprawia, że test na bazie danych z badania krwi i wywiadu lekarskiego, jest dziś jedynym narzędziem umożliwiającym tak szybką i precyzyjną diagnostykę nowotworów jajnika na najwcześniejszym etapie rozwoju choroby.

Nieinwazyjny i opłacalny test OncoOVARIAN Dx – Jajniki charakteryzuje się czułością wynoszącą 93,8% i swoistością wynoszącą 94,4% i wyraźnie zmniejsza liczbę wyników fałszywie dodatnich oraz fałszywie ujemnych, tak typowych dla innych procedur diagnostycznych.

Sprawdź zakładkę “O testach

Porównanie metod wykrywania raka płuca:

Krzywa ROC testu OncoOVARIAN
Dx – Jajniki

Krzywa ROC testu OncoOVARIAN Dx – Jajniki, bazującego na korelacji wyników panelu biomarkerów nowotworowych AFP, β-hCG, CA 19.9, CA 125, CEA i HE4, a także informacjach o chorobach współistniejących i innych danych uzyskanych od 4.520 pacjentek. Test Onco Dx udoskonalony przez zastosowanie kryteriów barcelońskich, ukazuje niezwykle interesujące możliwości diagnostyczne:

Czułość testu

Swoistość

Sprawdź nieinwazyjny test
OncoOVARIAN Dx - Jajniki

umożliwiający diagnozę nowotworu zanim wystąpią pierwsze objawy

Poznaj test OncoOVARIAN Dx - Jajniki